Wskazówka dla trenera: Przypomnij uczestnikom, że rozwój asertywności dzieci wymaga poszanowania ich granic w placówce - na przykład poprzez pukanie do drzwi pokoju i pytanie o zdanie. Omów praktyki „Czasu Wyboru", które zachęcają dzieci do otwartego wyrażania preferencji w ciągu dnia, takich jak wybór zabawy.
Metoda: Pytania i odpowiedzi.
Materiały: Tablica.
Włączenie do życia codziennego: Trener pyta grupę: „Jak w codziennych praktykach i rutynach placówki możemy wspierać asertywne wyrażanie siebie przez dzieci, aby nie pozostawały bierne i lekceważone ani nie stawały się agresywne i nie atakowały innych?"
Zbieranie pomysłów z praktyki: Trener zapisuje na tablicy praktyczne propozycje uczestników - na przykład: „Gdy dzieci mówią «nie», dać im przestrzeń na własne decyzje zamiast reagować złością" oraz „Zachęcać je do obrony swojego stanowiska za pomocą komunikatów «ja» podczas spotkań grupowych".
„Drodzy uczestnicy, znakomite pomysły z praktyki zapisane na tablicy pokazują nam bardzo wyraźną prawdę: asertywność dziecka rozwija się nie w laboratorium, lecz w codziennych rutynach. Jeśli nie chcemy, aby dzieci w placówce pozostawały bierne i były lekceważone albo stawały się agresywne i atakowały innych, musimy tworzyć bezpieczne przestrzenie, w których mogą być asertywne. Pierwsza zasada jest bardzo prosta: dziecko, którego granice nie są szanowane, nie nauczy się wyznaczać granic.
Jeśli gwałtownie wchodzimy do pokoju dziecka bez pukania, przekazujemy mu po cichu komunikat: „Twoje granice są nieważne; każdy, kto ma wystarczającą władzę, może je naruszyć". Dziecko to widzi i albo podporządkowuje się - stając się bierne - albo powtarza to samo zachowanie wobec rówieśnika - stając się agresywne.
Dlatego drobne codzienne praktyki mają ogromne znaczenie. Proste, lecz ważne działania, takie jak pukanie przed wejściem do pokoju dziecka i pytanie go o zdanie przed zrobieniem czegoś, co go dotyczy, przekazują: „Jestem wartościowy i mam granice; jestem szanowany. Tak wygląda szacunek."